Zo ziet een gerechtsdeurwaarder er in het echt uit.

Tenminste, dat denken heel veel mensen. Vooral diegene die nog nooit met een gerechtsdeurwaarder te maken hebben gehad. Het is een norse man die medogenloos is.
Zo begint dan ook de film Karakter, waarin een gerechtsdeurwaarder de hoofdrol speelt. In de openingsscene staat de gerechtsdeurwaarder voor het huis van een heel groot arm gezin. Ze moeten uit hun woning worden gezet. Maar als de deur opengaat, is er een hartverscheurende scene te zien. De vele kinderen van het echtpaar staan huilend om het bed van hun stervende moeder. Buiten is het hondenweer, het vriest en het sneeuwt. De bovenstaande gerechtsdeurwaarde bekijkt het tragische tafereel en gaat tot aktie over. Hij grijpt het bed van de doodzieke moeder en sleurt het naar buiten, de sneeuw in. Iedereen is stomverbaasd, dit kun je niet maken! Maar dan verandert de zieke vrouw in een viswijf en begint te schelden en te tieren. Wat blijkt, ze was niet ziek, ze voerde een toneelstukje op om de ontruiming te ontlopen. Ik kan me voorstellen dat het vroeger, lang geleden, zo ooit is gegaan.
Gelukkig gaat het tegenwoordig heel anders.

Geschiedenis

De eerst personen waarvan bekent is dat ze deurwaarder achtige taken uitvoerden, leefden in de vijfde eeuw na christus. Onder de toen heersende Romeinse keizer Justinianus was er een vergelijkbaar functie. De mensen die deze functie uitoefende werden exsecutores genoemd. Maar algemeen wordt beschouwd dat de functie van deurwaarder in Frankrijk is ontstaan aan het begin van de dertiende eeuw. Daar waren twee officiële functies, die erg veel op de huidige functie lijkt. Toen werden ze sergents en huissier genoemd. Beide functies hebben naast elkaar bestaan, maar gingen door de eeuwen heen steeds meer op elkaar lijken.
In Nederland wordt er op 16 februari 1431 een man genaamt Arnold Quadegans tot deurwaarder benoemd. Dit is de eerst deurwaarder waarvan vast staat dat hij benoemd is.
Dat ook toen niet iedereen blij was als de deurwaarder langs kwam, is natuurlijk te begrijpen. Er zijn verhalen bekend van deurwaarders die toen door het raam naar buiten werden gegooid of zelfs gedood. Ook werden er toen wel eens oren afgesneden, of moest de deurwaarder het exploot opeten. Het waren toen veel ruwere tijden, op een mensenleven meer of minder werd niet gekeken. Logisch dat de deurwaarder ook aan zichzelf dacht en niet alle exploten wilde uitbrengen. Het is toen dan ook ontstaan dat een deurwaarder altijd verplicht wordt om zo'n document te gaan uitreiken. Dit was de invoering van de ministerieplicht, wat inhoud dat elke deurwaarder verplicht is om zijn taken uit te voeren.

Gerechtsdeurwaarder worden

Om gerechtsdeurwaarder te worden moet je aan de volgende criteria voldoen:

• De opleiding kandidaat-gerechtsdeurwaarder met goed gevolg hebben doorlopen
• Je moet de Nederlandse nationaliteit hebben
• In het bezit zijn van een verklaring van goed gedrag

Om te kunnen starten met de opleiding, heeft u Havo/VWO nodig, of een MBO kwalificatieniveau 4. De opleiding vind op dit moment plaats op de Hogeschool Utrecht. In de loop van het eerste jaar is het verplicht om in een juridische omgeving te gaan werken. Maar vanaf het vierde jaar, het stage jaar, moet je bij een gerechtsdeurwaarderskantoor werken. Als je van de opleiding afkomt mag je de titel kandidaat-gerechtsdeurwaarder dragen. Deze titel is vergelijkbaar met de Ing-titel. Het is een hoger opleiding. Als kandidaat gerechtsdeurwaarder mag je nog geen officiële stukken uitbrengen, dat mag pas als je toegevoegd bent aan een gerechtsdeurwaarder. Pas dan mag je alle functies en ambtelijke taken uitvoeren. Elke gerechtsdeurwaarder heeft twee en soms drie kandidaat-gerechtsdeurwaarders aan zich toegevoegd. Een gerechtsdeurwaarder voert dezelfde taken uit als de kandidaat, maar deze is officiëel benoemd, bij koninklijk besluit.

Wat mag een Gerechtsdeurwaarder

Een gerechtdeurwaarder is eigenlijk een ondernemer en een ambtenaar. Hij en de notaris zijn ambtenaren die niet door de staat worden betaald. Een ambtenaar op het gemeentehuis, politie, leger, justitie, ministers enz, zij worden wel door de overheid betaald.

Toch moet een gerechtsdeurwaarder een groot aantal ambtelijke taken verrichten, zoals (zie deurwaarders woordenboek voor de betekenis):

• dagvaarden
• betekenen
• executie
• openbare verkoop
• veiling
• akte van constatering
• beslagleggen
• ontruimen

Daarnaast is hij ook ondernemer. Bijna alle gerechtsdeurwaarderskantoren doen incasso-zaken en zijn dus vergelijkbaar met een incasso-bureau. Het inschakelen van een gerechtsdeurwaarder loopt dan natuurlijk soepeler.

Waarom komt er een gerechtsdeurwaarder

Een gerechtsdeurwaarder komt altijd in opdracht. Of hij krijgt de opdracht van de overheid, of van een rechter, maar het kan ook in opdracht zijn van een bedrijf of particulier. Hoe dan ook, altijd in opdracht.

Hoeveel gerechtsdeurwaarders zijn er

Er zijn in Nederland ongeveer 900 gerechtsdeurwaarders, die werken bij ongeveer 200 gerechtsdeurwaarderskantoren. Van die 900 gerechtsdeurwaarders is bijna de helft vrouw. Het aantal vrouwen is de laatste jaren erg gestegen. Deze gerechtsdeurwaarders reiken jaarlijks zo'n 1.5 miljoen exploten uit, voeren 150 duizend procedures uit, leggen 250 duizend keer beslag en hebben een omzet van 300 miljoen euro.